คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกิจการค้าร่วม เอสจีทีอาร์ (SGTR Consortium) ร่วมจัดทำวิดีโอเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ในตอน “Beyond Volunteering : ดีไซน์ระบบพัฒนาคน ให้คนรุ่นใหม่ยอมทุ่มเทใจให้ท้องถิ่น” โดยมี อ.ดร.ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ (คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์) และ คุณธวัชชัย ปาละคะมาน (นักวิชาการอิสระ) และดำเนินรายการ อภิสิทธิ์ ดุจดา (รองบรรณาธิการข่าว สำนักข่าว TODAY)
.
ในส่วนแรกฉายภาพให้เห็นว่าภัยพิบัติในปัจจุบันมิได้จำกัดอยู่เพียงภายในพรมแดนของรัฐ อีกต่อไป แต่มีลักษณะเชื่อมโยงข้ามพรมแดนมากขึ้น โดยเฉพาะภัยพิบัติทางธรณีวิทยา เช่น ดินถล่มและแผ่นดินไหว ซึ่งได้รับอิทธิพลจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อันก่อให้เกิดคำถามถึงศักยภาพของข้อมูลทางธรณีวิทยาในการพยากรณ์ผลกระทบที่อาจขยายไปยังประเทศเพื่อนบ้านได้อย่างแม่นยำ ขณะเดียวกันยังวิเคราะห์ในมุมมองความสัมพันธ์ระหว่างประเทศว่า เมื่อภัยพิบัติกลายเป็นประเด็นข้ามพรมแดน แนวคิดเรื่องอธิปไตยของรัฐจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนอย่างไร และรัฐต่าง ๆ ควรลดข้อจำกัดระหว่างกันมากน้อยเพียงใดเพื่อให้สามารถรับมือกับภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขณะที่ส่วนที่สองได้เจาะลึกกลไกความร่วมมือระดับภูมิภาคภายใต้กรอบอาเซียน โดยพิจารณาทั้งกลไกที่มีอยู่และช่องว่างที่ยังต้องได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม โดยเฉพาะในมิติของการป้องกันและการเตรียมความพร้อมเชิงรุก ซึ่งยังคงเป็นประเด็นท้าทายสำคัญ นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงการแลกเปลี่ยนข้อมูลขนาดใหญ่ด้านธรณีวิทยาและสิ่งแวดล้อมระหว่างหน่วยงานของไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในระดับปฏิบัติการ ตลอดจนข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในกระบวนการดังกล่าว พร้อมทั้งตั้งคำถามถึงความเป็นไปได้ในการออกแบบกลไกความร่วมมือฉุกเฉินที่เอื้อต่อการสื่อสารและประสานงานข้ามพรมแดนของเจ้าหน้าที่และอาสาสมัครในสถานการณ์วิกฤตได้อย่างทันท่วงที โดยไม่ต้องพึ่งพากระบวนการทางการทูตที่ซับซ้อน
.
และในส่วนสุดท้ายมุ่งวิเคราะห์บทบาทของประเทศไทยในมิติของการทูตด้านภัยพิบัติ โดยพิจารณาว่าการใช้ความร่วมมือด้านภัยพิบัติสามารถเป็นเครื่องมือในการสร้างความไว้วางใจระหว่างประเทศ แม้ในบริบทที่มีความขัดแย้งในประเด็นอื่นได้หรือไม่ ควบคู่กับการประเมินศักยภาพของประเทศไทยในการก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านธรณีวิทยาและสิ่งแวดล้อมของอาเซียน เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการจัดการเครือข่ายอาสาสมัครให้กับประเทศเพื่อนบ้าน อันจะนำไปสู่การยกระดับมาตรฐานการทำงานร่วมกันในระดับภูมิภาค ทั้งนี้ยังรวมถึงการตั้งคำถามเชิงอนาคตเกี่ยวกับกลไกในอุดมคติที่จะทำให้การช่วยเหลือและการฟื้นฟูภายหลังภัยพิบัติรุนแรงสามารถดำเนินไปได้อย่างไร้ข้อจำกัดจากเส้นเขตแดน และเกิดความร่วมมืออย่างแท้จริงในระดับภูมิภาค
