ในโลกของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คำว่า ‘พันธมิตร’ ไม่ได้หมายถึงแค่การเป็นมิตรต่อกัน มันคือข้อตกลง คือพันธกรณี คือการผูกอนาคตทางยุทธศาสตร์ของรัฐหนึ่งเข้ากับอีกรัฐหนึ่ง ในบางกรณี พันธมิตรหมายถึงคำมั่นว่าจะปกป้องกันทางทหาร ในบางบริบท มันคือกลไกการถ่วงดุลอำนาจ และในอีกหลายสถานการณ์ มันคือเครื่องมือในการเพิ่มอำนาจต่อรองในเวทีโลก แต่คำถามสำคัญคือ รัฐเลือกเป็นพันธมิตรเพราะความไว้เนื้อเชื่อใจ หรือเพราะการคำนวณผลประโยชน์? พันธมิตรคือหลักประกันความมั่นคงหรือคือข้อจำกัดทางยุทธศาสตร์ในระยะยาว? ในยุคที่โลกกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะหลายขั้วอำนาจ การแข่งขันระหว่างมหาอำนาจทวีความเข้มข้น คำว่า ‘พันธมิตร’ จึงไม่ใช่เพียงศัพท์ทางการทูต แต่เป็นคำที่สะท้อนโครงสร้างอำนาจของระบบระหว่างประเทศโดยตรง
ทั้งนี้ บทสัมภาษณ์ในตอนนี้ถูกบันทึกก่อนเหตุการณ์ที่สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลเปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน ซึ่งเป็นพัฒนาการสำคัญที่อาจส่งผลต่อพลวัตของพันธมิตรและความมั่นคงระหว่างประเทศในเวลาต่อมา
ในตอนนี้ของ Political Buzzwords เราจะชวนกันสำรวจความหมายเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติของคำว่า ‘พันธมิตร’ ผ่านมุมมองทางวิชาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ วันนี้เราได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.กิตติ ประเสริฐสุข อาจารย์ประจำสาขาวิชาการระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่จะมาร่วมอธิบายให้เห็นว่า พันธมิตรในทาง IR คืออะไร มีความแตกต่างจากหุ้นส่วนหรือความร่วมมือทั่วไปอย่างไร และสำหรับรัฐอย่างไทย คำนี้มีนัยสำคัญเพียงใดในภูมิรัฐศาสตร์ปัจจุบัน
